Maandag 5 juli 2010, De Standaard

Ah, het Pajottenland. Zijn glooiende groen, zijn taalstrijd, zijn langharige deernes genaamd Soetkin die oude liedekens ten berde brengen, begeleid door een draailier of een diatonische accordeon. Met die associatieketen in mijn hoofd rijd ik naar Gooik, het Mekka van de Vlaamse volksmuziek, dat afgelopen weekend zijn jaarlijkse festival Gooikoorts hield. Noem een groep en de kans is groot dat de folkstages van Gooik er een cruciale rol voor speelden. Laïs? Jawel. Ambrozijn? Ook. Kadril? Inderdaad. Ishtar? Yep.

Drie van die vier zijn ook Soetkingroepen. Soetkin Collier (ook van Urban Trad) zong bij Laïs voordat Nathalie Delcroix haar plaats innam, en was een van de stichtende leden van Ambrozijn. Ishtar is dan weer het ensemble waarmee Soetkin Baptist naar het Eurovisiesongfestival ging.

Toevallig? Niet in mijn verbeelding, waar een lichtjes sectaire gemeenschap vorm kreeg, met mensen die in zelf geweven tenten kamperen en tientallen kleine Soetkins die nog nooit een mp3-speler van dichtbij hebben gezien, maar wel het verschil kunnen uitleggen tussen een bourree en een mazurka (twee traditionele dansen).

Maar op de prachtige camping van Gooikoorts 2010 staan natuurlijk heel gewone tenten en de meisjes die ik aanspreek, heten Katrien, Annelies, Jolien of iets in die trant. Dit is een wereld zonder modes, leid ik af uit alles; namen, merken of uiterlijkheden doen er niet zo toe. Er is een toonaangevende stijl van baarden, elfachtige jurken en sandalen, maar die is vermoedelijk nog nooit echt veranderd.

Hoe komt het dan dat hier zoveel jongeren rondlopen? De meesten komen al van kindsbeen af naar Gooik, vertellen ze me, samen met hun familie. Weerstaan ze gemakkelijk de verleiding van Rock Werchter, dat in hetzelfde weekend plaatsvindt? ‘Oh ja', zegt een meisje van twintig. ‘Werchter: veel te veel volk!' Later zie ik haar en haar vriendin geamuseerd bezig in een mandenvlechtersworkshop. Ook die kan je op Rock Werchter niet volgen.

Kleinschaligheid: het is wat alle jongeren hier aanvoeren om hun liefde voor het festival te verklaren. Maar Gooikoorts is meer dan klein, anders zou zijn publiek niet blijven terugkeren uit alle hoeken van Vlaanderen. Het is een geborgen festival, waar alles schoon is en iedereen zijn glas (!) zelf opruimt, waar voor haast niets reclame gemaakt wordt, waar mensen rustig luisteren naar de muziek. Niemand stelt zich aan.

‘Kijk eens hoe weinig er gerookt wordt', zeggen twee meisjes met een mengeling van afstand en betrokkenheid. Ze komen hier al jaren en ze kennen alle gezichten van de ‘clan' van Gooik. Maar ze zijn niet echt into folk hoor, zeggen ze een beetje lacherig, al speelt een van hen wel in een volksmuziekgroep. Later spreken we een man die hun vader zou kunnen zijn, en die met zijn hele gezin al vele jaren deelneemt aan de folkstages. Het is iets waar ze elke zomer weer naar uitkijken, vertelt hij, een plek waar amateurs en professionele muzikanten hun liefde voor de muziek delen, en waar een vriendelijke sfeer overheerst. ‘Vriendelijk, maar niet afgeschermd: iedereen is welkom.' Op school hield zijn dochter haar liefde voor de harp wel jarenlang geheim, uit angst om uitgelachen te worden.

Intussen staat de dansvloer in de dranktent vol met jonge mensen die samen dansen op oude instrumentale deuntjes. Het is een mooie mix van melancholie en vrolijkheid. Ik kijk en probeer mijn eigen jeugd — Nirvana, cinema en chirofuiven — te vertalen naar Gooik. Ik zou hier misschien wel meer van genoten hebben dan van Pukkelpop en Rock Werchter, waar de uitbundigheid te gedirigeerd was en de schoonheid te ver weg. Gooikoorts is een festival waar verlegen mensen zich niet misplaatst voelen.

Voor ik naar huis vertrek koop ik een kilo kersen bij een standje aan de ingang. De verkoper neemt zijn tijd om er een verhaal bij te vertellen: al sinds hij een jonge knaap was, plukt hij kersen in deze tijd van het jaar. Twee vrouwen met lange grijze haren en flodderkleren kopen zijn kersen, misschien al even lang, en wandelen de paradijselijke festivalweide op, ongetwijfeld veel oude vrienden tegemoet.